“Visca Catalunya!” – Plaid Ifanc yng Nghatalwnia

Ddiwedd mis Medi eleni teithiodd criw o aelodau Plaid Ifanc draw i fwrlwm y refferendwm annibyniaeth yng Nghatalwnia. Wrth gwrs, roedd pobl wedi sôn cyn inni deithio draw i Barcelona y byddai yno wrthdaro a thensiwn rhwng y pleidleiswyr a’r awdurdodau yng Nghatalwnia, ond doedd y sefyllfa a ddisgwyliai amdanom yno’n ddim tebyg i’r hyn a oedd yn cael ei ddangos ar y cyfryngau gartref. Roedd hi’n anodd credu wrth edrych ar y golygfeydd ein bod mewn democratiaeth Orllewinol o fewn yr Undeb Ewropeaidd. Efallai mai ni oedd yn naїf.

Roedd diwrnod y refferendwm ei hun, wrth reswm, yn un llawn cyffro. Roedd cannoedd o bobl yn rhesi ar y strydoedd yn mynnu gweithredu ar eu hawl dynol i benderfynu ar ddyfodol eu gwlad dros eu hunain. Ar un llaw roedd hi’n ysbrydoledig gweld ymwybyddiaeth wleidyddol yn fyw ac yn iach, ond ar y llaw arall roedd rhai o’r sgyrsiau a gawsom â thrigolion Barcelona’n dorcalonnus. O weld nad oedden ni’n lleol, roedd pobl yn teimlo’r angen i ddod atom ar y stryd i egluro nad oedden nhw’n droseddwyr ac mai dim ond ceisio cymryd rhan mewn proses ddemocrataidd oedd eu bwriad. Mynnodd un ddynes yn daer, ‘I only want to vote!’

Un sgwrs a grisialodd ymdeimlad cyffredinol y refferendwm imi oedd un â dynes a oedd yn gwrthwynebu annibyniaeth i Gatalwnia. Cyfaddefodd i hynny’n agored, gan gydnabod hefyd fod Llywodraeth Sbaen wedi gwneud smonach, a bod pobl yn dechrau sylweddoli beth oedd gwerth gwirioneddol y Catalaniaid i Lywodraeth Sbaen.

Dylai’r digwyddiadau yng Nghatalwnia fod yn bryder i unrhyw ddemocrat o argyhoeddiad. Un peth a fydd yn aros yn y cof am hir yw degau o arwyddion a welsom ar ein diwrnod olaf, diwrnod wedi’r refferendwm, yn erfyn ar yr Undeb Ewropeaidd am eu cefnogaeth. Bu ein haelodau yn genedlaethol yn ymgyrchu’n frwd i’r DU aros yn aelod o’r Undeb, gan bledio’i hachos fel undeb flaengar, â democratiaeth a heddwch yn gonglfeini iddi. Ergyd drom inni fel aelodau oedd gweld yr union undeb honno’n gwrthod ymyrryd pan fo’i dinasyddion yn cael eu hamddifadu o’u hawliau sylfaenol. Mae dau o’n gwerthoedd mwyaf creiddiol dan fygythiad yma, sef rhyddid cenedlaethol a democratiaeth.

Er gwaethaf yr holl chwerwder a oedd ynghlwm â’r refferendwm, does dim amheuaeth mai dyma un o’r profiadau gwleidyddol gorau inni eu cael erioed. Roedd hi’n fraint cael bod yn dyst i Gatalaniaid yn hawlio’r dyfodol i’w hunain. Down yn ôl i Gymru â hyder y Catalaniaid yn ysbrydoliaeth inni, ac fe barhawn â’n taith ein hunain at annibyniaeth. Visca Catalunya!


Osian Owen, Cadeirydd Plaid Ifanc Bangor

Filed under: Uncategorised

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *